Over Brainspotting

Pijn en heftige emoties gaan niet altijd vanzelf over

Iedereen krijgt in het leven te maken met pijnlijke of overweldigende emoties. Soms zijn die zo intens dat ze op het moment zelf niet volledig verwerkt kunnen worden, bijvoorbeeld bij een ingrijpende gebeurtenis, maar ook bij ervaringen uit de kindertijd, toen de ruimte of veiligheid ontbrak om ermee om te gaan.

Lichaam en brein ontwikkelen dan vaak manieren om verdere pijn te vermijden. Dit uit zich in gedrag dat ooit hielp, maar later beperkend wordt. Deze patronen ontstaan niet bewust, maar als reactie op onverwerkte emoties.

Praten en begrijpen is vaak niet genoeg

Veel benaderingen richten zich op inzicht en gedragsverandering. Dat kan helpen, maar lost de onderliggende emotionele lading vaak niet of niet helemaal op. Vandaar dat het veel moeite kan kosten om nieuw gedrag vol te houden, en dat mensen bij stress of tegenslag snel terugvallen in oude patronen. Het probleem is niet dat ze het niet begrijpen, maar dat de emotionele oorzaak nog actief is.

Negatieve emoties die in de weg zitten moeten verwerkt worden

Emoties verwerken is eigenlijk simpel, al is het niet per se makkelijk. Een emotie is namelijk altijd sterk gerelateerd aan een bepaalde spierspanning in je lichaam. Als je je aandacht op die spierspanning richt, zul je na enige tijd vaak merken dat die begint te veranderen; hij wordt sterker, minder sterk, of verplaatst zich. Deze verandering is de verwerking. Als je je aandacht een tijd lang op de sensaties in je lichaam gericht houdt, zul je waarschijnlijk dan ook merken dat je je daarna anders voelt dan daarvoor.

Veel emoties zijn te heftig om alleen te verwerken

Helaas is het zo dat we dit verwerken van emoties meestal niet aangeleerd krijgen. Daardoor ontstaat er vaak een soort opstapeling van negatieve emoties in ons lichaam, die we geleerd hebben te vermijden omdat we er niet goed mee om kunnen gaan. Het voelt vaak eng of onveilig om deze opstapeling van emoties aan te gaan. De emoties kunnen erg intens zijn, of erg onprettig om in ons lichaam te voelen. We kunnen er dan zelf met onze aandacht niet goed bij blijven, omdat we ervan “weg willen”. Denk bijvoorbeeld aan blinde paniek, intense haat, grote schaamte of schuldgevoelens, of diep verdriet. Je wil bij dat soort gevoelens vaak alleen maar dat het “over gaat”, en schiet in het overanalyseren of leidt jezelf af.

Brainspotting helpt om emoties dragelijk te houden en zo te verwerken

Brainspotting helpt op een aantal manieren om emoties dragelijk te houden. Veruit de belangrijkste daarvan is de relatie tussen therapeut en client. Dit is het fundament van de effectiviteit van Brainspotting. Zoals David Grand, de grondlegger van Brainspotting, zelf zegt:

“Er is geen vervanging voor een volwassen, zorgzame therapeutische aanwezigheid en het vermogen om een ander lijdend mens te betrekken in een veilige, vertrouwensvolle relatie waarin die zich gehoord, geaccepteerd en begrepen voelt.”

De aanwezigheid van iemand die met aandacht naar je luistert of kijkt, op emotioneel niveau bij je aansluit, en zonder te oordelen of advies te geven aanwezig is, werkt op zich al helend.

Ook een belangrijk onderdeel van de methode is de ervaring dat waar je naar kijkt, invloed heeft op wat je voelt. We merken in de praktijk dat een bepaalde oogpositie vaak verbonden blijkt te zijn met de plek waar spanning of emotie is vastgezet in je lichaam. Door die oogpositie vast te houden, wordt het makkelijker om je aandacht naar binnen te richten en zo je brein de ruimte te geven om de vastgezette reactie alsnog af te maken.

Verder maakt Brainspotting ook gebruik van specifieke technieken en hulpmiddelen om te zorgen dat emoties en sensaties dragelijk blijven, zodat ze verwerkt kunnen worden.

Hoe een sessie eruitziet

Een sessie begint met een kort gesprek over waar je tegenaan loopt en wat je wilt onderzoeken. Vervolgens zoeken we samen naar de plek in je lichaam waar je de spanning of emotie het best voelt, en naar de oogpositie die daarmee verbonden is, meestal met behulp van een pointer. Zodra we de beste oogpositie gevonden hebben, houd je je blik daar rustig op gericht, terwijl je opmerkt wat er in je lichaam gebeurt. Ik begeleid je daarbij waar nodig, zonder te sturen. Als je iets wil delen mag dat natuurlijk altijd, maar het hoeft niet.

Er kunnen andere emoties, herinneringen, en gedachten bij je opkomen. Ook kun je gaan trillen, huilen of lachen, of de behoefte voelen de spanning op een andere manier te ontladen. Aan het einde van de sessie vraag ik je je ogen van de pointer af te halen, en praten we samen kort na over hoe je je nu voelt en wat de sessie je gebracht heeft.

Een normale sessie duurt 60 minuten, en een eerste sessie mogelijk iets langer vanwege het intakegesprek. Omdat je brein tijdens de sessie hard aan het werk gaat, kun je eventueel tot 48 uur na de sessie wat extra vermoeidheid voelen, soms wat last kunt hebben van hoofdpijn, of wat emotioneler zijn dan normaal. Het kan daarom fijn zijn om zeker na een eerste sessie de rest van de dag wat rustiger te houden, zodat je zelf kunt ervaren hoe je reageert.

Wat er eventueel nog aan emotie of spanning loskomt, is vrijwel altijd goed te dragen en lost vanzelf verder op. Het gebeurt zelden dat iets heftiger voelt of echt blijft hangen. Mocht je dit toch zo ervaren, dan begeleid ik je daar in een volgende sessie vanzelfsprekend doorheen.

Wat Brainspotting kan betekenen

Brainspotting wordt ingezet bij uiteenlopende hulpvragen, waaronder:

• angst en innerlijke onrust
• somberheid en depressieve gevoelens
• traumatische ervaringen en verlies
• verslavend of dwangmatig gedrag
• stress en burn-out
• terugkerende patronen in relaties of werk

Bovendien kan Brainspotting ook heel goed worden gebruikt door mensen die juist op zoek zijn naar meer in hun leven; meer vrijheid, meer geluk, meer creativiteit, een volgende stap in je carriere, of een verbetering van je sportieve prestaties.

Je hoeft niet te weten waarom iets nu niet gaat. Het proces start bij het gevoel dat je op dat moment ervaart, en ontwikkelt zich vanzelf vanaf daar.

Brainspotting is gebaseerd op de diepgaande afstemming van de therapeut op de patiënt: het vinden van een somatisch signaal en dat laten uitdoven door de amygdala te reguleren. Het gaat niet alleen om activatie van het parasympathische zenuwstelsel; wat wordt gefaciliteerd is homeostase.

Robert Scaer, MD, “The Trauma Spectrum”

Kennismaken
Wil je onderzoeken of Brainspotting aansluit bij jouw situatie? Plan dan nu een vrijblijvend telefonisch kennismakingsgesprek.